Türkiye Cumhuriyeti

Cidde Başkonsolosluğu

Bilgi Notları

Suudi Arabistan'da Yatırım Ortamı ve İş Hayatına İlişkin Önemli Bilgiler, 14.02.2011

Suudi Arabistan’da (SA) yürürlükte bulunan “Yabancı Yatırım Yasası” ve bu yasaya ilişkin “Tüzük” ışığında, SA’da yabancı yatırım konusuna ilişkin düzenlemeler hakkında genel bir çerçeve müteakip maddelerde sunulmuştur. 

Suudi Arabistan’da yatırım ve iş hayatı ile ilgili diğer yasal mevzuat ve bununla bağlantılı hukuk sistemi hakkında ayrıntılı bilgilerin yansıra, yatırım konusu ile ilgili diğer yararlı bilgilere SA Yatırımlar Genel İdaresi’nin (Saudi General Investment Authority-SAGIA) www.sagia.gov.sa adresli web sitesi üzerinden ulaşılması mümkündür.

 1. SA’da yabancı yatırım, SA Yatırımlar Genel İdaresi SAGIA’nın vereceği yatırım lisansı ile mümkün olabilmektedir. 

SAGIA tarafından hazırlanan ve web sitesinden ulaşılabilecek “Pre-Liscensing Guidebook” ve “Post-Liscensing Guidebook” aracılığıyla, yatırım için gerekli tüm bilgi, belge ve formlara ulaşılabilmesi mümkündür.

2. Gerçek ya da tüzel kişiler lisans başvurusunda bulunabilir. Lisans başvurusuna ilişkin karar, gerekli evraklar tamamlanıp başvuru yapıldıktan sonraki 30 gün içinde SAGIA tarafından verilmelidir. Bu süre içerisinde karar verilmemesi halinde, talep edilen lisansın verilmesi SAGIA için bir zorunluluk haline gelmektedir.

Lisans başvurusu reddedilenler, SAGIA’nın kararına itiraz hakkında sahiptirler. İtiraz başvuruları, red kararının başvuru sahibine bildirilmesi ile başlayan otuz günlük süre içerisinde SAGIA Yönetim Kurulu’na yapılabilir. İtiraz başvurusu 30 gün içinde sonuçlandırılmalıdır.

3. SA Yüksek Ekonomik Konsey tarafından belirlenen “Negatif Liste”de yer alan faaliyet alanları, yabancı yatırıma kapalıdır.

4. SA’da yabancı yatırım, iki şekilde yapılabilmektedir:

a) Yabancı yatırımcının bir Suudi gerçek ya da tüzel kişisi ile ortaklık kurması.

b) Bir yabancı yatırımcının, kurulacak işletmenin %100’üne sahip olması.

5. Bir yabancı yatırımcı, birden fazla faaliyet alanında yatırım lisansına sahip olabilmektedir. Ayrıca, mevcut yatırımın genişletilmesi amacıyla, aynı faaliyet alanında ilave lisans başvurularında bulunulabilir.

6. Yabancı yatırım lisansını alan bir proje, milli yatırım projelerine sağlanan tüm fayda, teşvik ve garantilerden yararlanabilmektedir. Bu çerçevede,

a)   “SA Ulusal Endüstrileri Koruma ve Teşvik Yasası”nda (23.12.1381H tarih ve 50 sayılı Kraliyet Kararnamesi) öngörülen teşviklerden yararlanılabilir.

b)   Her bir yabancı yatırımcı, vatandaşı olduğu ülkenin SA ile akdetmiş olduğu “Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması-ÇVÖA” ile “Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması -YKTK” hükümlerinin getirdiği avantajlardan yararlanabilir.

c)   Yabancı yatırımlar, mahkeme kararı olmaksızın, kısmen ya da tamamen müsadere edilemezler. Benzer şekilde, kamu yararının gerektirdiği hallerde ve adil bir tazminat ödenmesi şartı yerine getirilmeksizin, yabancı yatırımların kamulaştırılması da mümkün değildir.

d)   Lisans almış kuruluş, Suudi Sınai Kalkınma Fonu’ndan sınai kredi alma hakkına sahip olabilmektedir.

e)   Yabancı yatırıma konu olan hisseler, ortaklar arasında serbestçe el değiştirebilir veya (Suudi tabiyetindeki)  üçüncü şahıslara satılabilir.

f)    Uğranan zararlar müteakip yıla aktarılabilir ve kâr edilen yıllardaki vergi hesaplamaları çerçevesinde dikkate alınmazlar.

7. Yabancı yatırımcı, yatırım sonucu ettiği kârın yanısıra, hisse satışından kaynaklanan veya tasfiye sonucu elinde kalan parayı ülke dışına transfer edebilir.

8.  Yabancı yatırımcı, lisans aldığı yatırım faaliyetinin icrası amacının yanısıra, gerek şahsı gerek çalıştıracağı personelin iskanı için gayrimenkul edinebilir. (SAGIA tarafından verilen yatırım lisansı, yapılacak yatırım çerçevesinde bina alımına veya üzerinde inşaat yapmak üzere arazi alınıma cevaz veriyorsa, projenin (arazi ve inşaat) toplam bedeli 30 milyon SAR’dan düşük olmamalıdır).

Yabancıların gayrimenkul edinimi konusu, “SA Gayrimenkul Yasası” çerçevesinde düzenlenmektedir.

9. SA’da yürülükte bulunan vergi sistemi ve  Kurumlar Vergisi Yasası” uyarınca, yabancı yatırımcılar %20 oranında gelir vergisine tabidirler. Yabancı yatırımcıların Suudi ortakları ise %2.5 oranında zekat ödemektedirler.

10. SAGIA, SA’ya yatırım yapmak isteyen yabancı yatırımcılara gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak ve yatırımlara ilişkin her bir hususun layıkıyla tamamlanabilmesini teminen, gerekli hizmetleri sunmak ve ilgili prosedürler hakkında yatırımcılara yönlendirmede bulunmak yükümlülüğü altındadır.

11.  Yabancı yatırıma ilişkin düzenlemelerin yabancı yatırımcı tarafından ihlal edilmesi halinde, sözkonusu ihlal SAGIA tarafından yatırımcıya yazılı olarak bildirilir ve SAGIA tarafından öngörülecek bir zaman dilimi sonuna kadar ihlalin ortadan kaldırılması istenir. İhlalin ortadan kaldırılmaması halinde, ihlali gerçekleştiren yabancı yatırımcıya SAGIA tarafından uygulanabilecek olan cezalar aşağıdadır.

a)   Yabancı yatırımcıya verilen teşviklerin ve/veya sağlanan faydaların kısmen ya da tamamen dondurulması.

b)   500.000 SAR’ı aşmamak üzere para cezası kesilmesi.

c)   Yabancı yatırım lisansının iptal edilmesi.

Ceza kararına, SAGIA Yönetim Kurulu nezdinde 30 gün içinde itiraz edilebilir. Sözkonusu karar, Yönetim Kurulu tarafından onanırsa, 60 gün içerisinde “Board of Grievances”a başvurulabilir.

Not 1: Yabancı yatırım çerçevesinde faaliyet gösteren bir işletme, SA Çalışma Bakanlığı tarafından çeşitli sektörlere göre saptanan farklı oranlarda, Suudi vatandaşı çalıştırmak zorundadır.

Not 2: Yabancı Yatırım Kanunu’na ilişkin Tüzük’ün 6. maddesinin üçüncü fıkrası, sadece yatırım amacıyla SA’ya gelen kişileri “yabancı yatırımcı” olarak nitelemektedir. Bu nedenle, halihazırda SA’da ikamet etmekte olan bir yabancının veya onun kefaleti altında bulunan bir diğer yabancının (örneğin eşinin), “yabancı yatırımcı” statüsüne geçmesi mümkün değildir.

Not 3: Bankacılık gibi mali sektörlerde yatırım yapmak isteyen yabancı şirketler, lisans başvurularını SA Merkez Bankası’na (Saudi Arabian Monetary Agency – SAMA) yapmalıdırlar.